Het contract met de architect

Voor u de architect belast met een volledige opdracht, kunt u een overeenkomst sluiten voor bijvoorbeeld een haalbaarheids- onderzoek, al dan niet met voorafgaand onderzoek van de stedenbouwkundige mogelijkheden, een eerste kostenraming of zelfs een ontwerpvoorstel. Dit kan een afzonderlijke opdracht zijn die vastgelegd wordt in een precontract dat later uitgebreid kan worden naar een contract voor een volledige opdracht.

De architect kan in die eerste fase al nagaan of uw wensen budgettair en stedenbouwkundig wel haalbaar zijn. Mochten uw dromen toch onrealistisch blijken te zijn, dan kan een beperkte opdracht u veel nutteloze kosten en een hoop tijdverlies besparen.

Als u het eens bent over zijn taak en honorarium, dan legt u de samenwerking met de architect vast in een contract. Dit contract wordt in het belang van beide partijen het best ondertekend op het moment dat de noodzakelijke gegevens voor de overeenkomst voldoende gekend zijn. Het contract is een belangrijk document en bewijsstuk bij een mogelijke conflictsituatie. Stel het dus duidelijk en ondubbelzinnig op en som ieders rechten en plichten zo volledig mogelijk op.

Er bestaan weliswaar modelcontracten, maar u moet een overeenkomst opmaken die aangepast is aan uw specifieke situatie. Naast de algemene zaken zoals de volledige identiteit van beide partijen en de gegevens van de bouwplaats en het project, omvat de overeenkomst ook een omschrijving van de opdracht en de gegevens inzake de verzekering. In het contract moet ook vermeld staan hoe het ereloon bepaald zal worden en welke de betalings - modaliteiten zijn.

In het contract kunt u opnemen welk budget u ter beschikking stelt. Let er op of de btw en het ereloon al dan niet in dit bedrag zijn inbegrepen. Een van de taken van de architect houdt in dat hij uw budget onder controle moet houden. Bestaat het risico dat het budget drastisch wordt overschreden, dan moet de architect dit signaleren. Logischerwijs kunnen er sneller onvoorziene situaties opduiken bij een renovatie of verbouwing dan bij een nieuwbouw.

Hieronder vindt u een lijst van elementen die verplicht in uw architectenovereenkomst opgenomen moeten worden: 

  • Identiteit van de partijen
  • Omschrijving van de opdracht 
    (De te leveren diensten, wijze van uitvoering,…)
  • Uitvoeringsontwerp en de controle op de uitvoering van de werken. 
    (Het reglement van beroepsplichten laat impliciet toe dat de architect bepaalde van de onderdelen opgesomd in artikel 20, niet op zich neemt - uiteraard met instemming van de bouwheer, met uitzondering van het uitvoeringsontwerp en de opdracht tot controle.)
  • Gegevens inzake de verzekering
    (Verzekeringsonderneming en polisnummer,…)
  • De provinciale raad waar de architect is ingeschreven
  • Minstens bepaalbaar ereloon
    (Naargelang zijn statuut wordt de architect vergoed door honoraria, vacaties, weddes of bezoldigingen die hem middelen van bestaan kunnen verschaffen en die hem toelaten zijn beroep uit oefenen in eer en waardigheid. Bovendien moeten ze hem toelaten zijn onkosten te dekken. Het ereloon is bepaalbaar als de overeenkomst objectieve elementen bevat waardoor het kan worden bepaald zonder dat een nieuw akkoord tussen de partijen nodig is.)
  • Datum van de opmaak van de overeenkomst
  • Ondertekening door de partijen

Opgelet: deze lijst is niet-limitatief

Onderstaande elementen zijn aangewezen om opgenomen te worden in de overeenkomst:

  • Gegevens met betrekking tot de bouwplaats (adres, oppervlakte, kadaster,…)
  • Omschrijving van het bouwproject 
  • Richtdata start en einde werken
  • Beschikbare budget en wat als het budget zou worden overschreden. 
  • Berekeningswijze van het ereloon, betalingsmodaliteiten, wat met de vergoeding van bijkomende prestaties (vb. veiligheidscoördinatie)…
  • Melding van welke taken/studies worden uitbesteed aan studiebureaus en/of externen (bijv. studies inzake stabiliteit, verwarming, akoestiek, …). Omschrijving van de verantwoordelijkheden architect hierbij.
  • Gegevens i.v.m. controle op uitvoering werken 
  • Auteursrechten
  • Modaliteiten in verband met de oplevering  
  • Verplichtingen van de bouwheer
  • Verzekeringsgegevens van de bouwheer
  • Wat als de overeenkomst vroegtijdig zou worden beëindigd
  •  …

Sinds 2014 zijn architecten gehouden aan de informatie – en adviesplicht jegens de opdrachtgever. 

Vooraleer een contract kan worden afgesloten, moet hij onder meer deze informatie ter beschikking stellen aan de opdrachtgever (=actieve informatieplicht): het ondernemingsnummer, de maatschappelijke zetel, de beroepsorganisatie waar de architect is ingeschreven, het polisnummer van de verzekering, de gegevens van de verzekeringsonderneming, de belangrijkste kenmerken van de ondernemingsactiviteit (o.a. de omschrijving van de te leveren diensten, de wijze van uitvoering, …), het ereloontarief of de wijze waarop het ereloon wordt berekend…

De architect is ook verplicht om op verzoek aanvullende informatie te verstrekken (=passieve informatieplicht), zoals een verwijzing naar de toepasselijke beroepsregels en de wijze waarop hier inzage kan worden verkregen, informatie over de multidisciplinaire activiteiten en partnerships.

De informatie moet helder, ondubbelzinnig en tijdig, dus voor het afsluiten van de overeenkomst worden meegedeeld of ter beschikking gesteld. Alle informatie die de architect aan de opdrachtgever moet verstrekken, vindt u terug in de verschillende boeken van het Wetboek Economisch Recht (WER). 

Hier vindt u een beperkt overzicht van wetsartikelen uit het WER die betrekking hebben op de informatie - en adviesplicht.