Tips

Btw-vermindering voor renovatie en/of herstellingswerken

Voor bepaalde renovatie- en/of herstellingswerken aan woningen ouder dan 10 jaar die uitsluitend gebruikt worden als privewoning, of woningen waarvan slechts een bijkomstig gedeelte dient om uw beroep uit te oefenen, kunt u een verlaagd btw-tarief genieten van 6% in plaats van 21%.

Om recht te hebben op het verlaagd tarief van 6% moet u de eindgebruiker zijn (eigenaar, vruchtgebruiker of huurder) aan wie de werken worden gefactureerd. Het verlaagd tarief geldt voor de volledige factuur, materialen en uitgevoerd werk, van diensten geleverd door algemene aannemers, metselaars, stukadoors, loodgieters …

Onder bepaalde voorwaarden is het verlaagd BTW-tarief van 6% ook van toepassing op de afbraak en de daarmee gepaard gaande heropbouw van woningen. Meer informatie over de voorwaarden en uitzonderingen van de btw van 6% bij renovatie en/of herstellingswerken vindt u op de website van de FOD Financien.

Op het ereloon van de architect geldt wel nog steeds het wettelijk het btw-tarief van 21%.

Een architect schakelt u best zo vroeg mogelijk in

Betrek uw architect al bij uw allereerste plannen, hoe vaag die misschien nog zijn. Laat hem al meedenken over de aankoop van een bouwterrein of een bestaand gebouw. Een architect die van bij het prille begin wordt ingeschakeld, kan het potentieel van uw bouwgrond bekijken, helpen bij het inschatten van uw budget en u al een eerste beeld geven van hoe uw toekomstige woning er zou kunnen uitzien.

Sommige architecten rekenen zo’n eerste contact niet aan, anderen vragen een uurloon of een vast bedrag. Aarzel niet om hierover vooraf duidelijke afspraken te maken.

De wet Breyne

Koopt u een appartement of een sleutel-op-de-deur woning, dan is meestal de wet Breyne van toepassing. De wet is bedoeld om misbruik door verkopers, bouwpromotoren en aannemers tegen te gaan. Deze wettelijke regeling is van ‘dwingend recht’, wat betekent dat de verkoper er niet zomaar van kan afwijken en u een andersluidend contract kan voorleggen. U moet een duidelijk contract krijgen waarin een aantal verplichte vermeldingen moeten worden opgenomen. Zo moet u een vergoeding toegekend krijgen in het geval het gebouw niet tijdig klaar is. Het voorschot dat men kan vragen, mag maximaal 5% bedragen van de totaalprijs. Betaalt u in schijven, dan mag het bedrag van de huidige schijf het bedrag van de reeds uitgevoerde werken niet overstijgen. De definitieve oplevering mag ten vroegste een jaar na de voorlopige oplevering plaatsvinden. De verkoper is ook tien jaar aansprakelijk voor fundamentele gebreken van het gebouw.

Veiligheidscoördinatie, EPB-verslaggeving en ventilatieverslaggeving

Naast een EPB-verslaggever en een veiligheidscoördinator, dient u als bouwheer ook een ventilatieverslaggever aan te stellen. 

De veiligheidscoördinator

Om het aantal arbeidsongevallen op bouwplaatsen te verminderen kwam er onder de Europese regelgeving een wet tot stand die voor nagenoeg alle bouwwerkzaamheden de aanstelling verplicht van een veiligheidscoördinator. Bij grote bouwwerken (≥ 500 m²) is het de opdrachtgever die de veiligheidscoördinator moet aanstellen. Bij werven kleiner dan 500 m² is het in principe de architect die de veiligheidscoördinator aanstelt en dat al in de fase van het ontwerp. 
De bouwheer moet wel de vergoeding van de veiligheidscoördinator betalen. Hiertoe wordt voor alle partijen een bijzondere aanstellingsovereenkomst opgemaakt. Mits een bijkomende opleiding en kwalificatie kan uw architect zelf de taak van veiligheidscoördinator op zich nemen. De veiligheidscoördinator stelt een aantal documenten op die de veiligheid op de bouwplaats moeten bevorderen zowel tijdens het ontwerp, als tijdens de uitvoering van de werkzaamheden en bij het gebruik van het gebouw.
De veiligheidscoördinator stelt het postinterventiedossier op en houdt het bij tijdens het bouwproces. Het postinterventiedossier bevat alle nuttige elementen betreffende veiligheid en gezondheid waarmee bij eventuele latere werkzaamheden moet worden rekening gehouden en dat aangepast is aan de kenmerken van het bouwwerk. Op het einde van zijn opdracht draagt de veiligheidscoördinator het postinterventiedossier over aan de opdrachtgever(s). Het postinterventiedossier is een noodzakelijk document bij een eventuele latere verkoop. De architect en/of de veiligheidscoördinator verstrekt u hierover de nodige inlichtingen.
                                                                                                                                                                                                          

De EPB-verslaggever

Sinds 1 januari 2006 moeten alle nieuwbouwwoningen en renovaties in Vlaanderen waarvoor een omgevingsvergunning wordt aangevraagd, voldoen aan bepaalde energienormen. Deze normen worden de EPB-eisen genoemd EPB staat voor Energieprestaties en Binnenklimaat. 

Als bouwheer van een renovatie- of nieuwbouwproject bent u verplicht om een EPB-verslaggever aan te stellen voor de opmaak van de EPB-aangifte. Dit is een rapport waarin de verslaggever alle maatregelen beschrijft die genomen zijn om de EPB-eisen na te leven en waar hij de bewijsvoering levert of de woning al dan niet voldoet aan de gestelde energetische eisen. 
De architect is in eerste instantie aansprakelijk voor het bepalen van de maatregelen die het meest geschikt zijn om een EPB-conform gebouw te ontwerpen. Blijkt uit de berekening dat het ontworpen gebouw niet aan de EPB-eisen voldoet, dan signaleert de verslaggever dat aan de aangifteplichtige en aan de architect.

De aanstelling van de verslaggever moet ten laatste acht dagen voor de start van de werkzaamheden gebeuren. Op dat ogenblik moet de verslaggever namelijk de startverklaring indienen. Pas dan kan gestart worden met de bouw of verbouwing. Aan te raden is dat de verslaggever al sneller wordt aangesteld, zodat hij reeds in de ontwerpfase een EPB-berekening kan maken. Het bewijs dat een woning of gebouw voldoet aan de energieprestatieregelgeving, wordt pas geleverd na het uitvoeren van alle werken.

Enkel houders van het juiste diploma kunnen de functie uitvoeren. Ook de architect waarmee u werkt, kan dus, mits hij deze opleiding gevolgd heeft, de taak van EPB-verslaggever op zich nemen. Let wel: de architect heeft recht op een bijkomende vergoeding wanneer hij ook optreedt als EPB-verslaggever. 
Veiligheidscoördinatie

De ventilatieverslaggever

Sinds 1 januari 2016 is het voor alle nieuwbouw projecten en energetische renovaties (verbouwingen waar minstens 75% van de muur, de vloer en het dak wordt geïsoleerd en waar de verwarmingsketel wordt vervangen) verplicht om naast een EPBverslaggever, ook een ventilatieverslaggever aan te stellen. Met deze maatregel wil Vlaanderen de luchtkwaliteit in woningen verhogen. 

Bij de EPB-startverklaring (zie pagina 14) dient door de ventilatieverslaggever een ventilatievoorontwerp gevoegd te worden, waarbij de ventilatiec omponenten grafisch worden voorgesteld. Dit geeft u als bouwh eer een overzicht van de ventilatie-installatie die in uw woning wordt voorzien. Nadien wordt een document opgemaakt met daarin de ontwerp specificaties.

Nadat het ventilatiesysteem is geïnstalleerd en opgeleverd, maakt de ventilatieverslaggever een controleverslag op, waarin alle EPB-gerelateerde prestatiewaarden worden vermeld. Dit verslag wordt doorgegeven aan de EPB-verslaggever, die het nodig heeft voor de EPB-aangifte. 

In principe kan iedereen die met succes de opleiding heeft gevolgd en afgerond, optreden als ventilatie- verslaggever. Wanneer de architect tevens optreedt als ventilatieverslaggever heeft hij recht op een bijkomende vergoeding. 
                                                                                                                                                                                                                    Kunt u uw architect in alle omstandigheden zelf kiezen?

Over deze vraag bestaan nogal wat misverstanden die soms in de hand worden gewerkt door bepaalde spelers op de bouwmarkt.

Een eerste misverstand heeft betrekking op sleutel-op-de-deur bouwen. Ook voor deze oplossing, kunt u wel degelijk vrij uw architect kiezen. Meer zelfs: dit is ten stelligste aan te raden. Verkopers van een sleutelklaar te bouwen woning prijzen hun klanten soms een architect aan die ogenschijnlijk slechts een peulschil kost. Eventueel halen ze als reden voor die lage kostprijs het argument aan dat werfcontroles toch niet nodig zijn.

Verleidelijk, maar … Wie zal dan uw belangen verdedigen? Wie zal kritisch toekijken op de uitvoering van de werken? Wie zal bij de oplevering gepast uitkijken naar fouten die nog moeten worden hersteld?

Soms wordt kopers met zachte dwang de architect opgedrongen die de voorschriften voor een verkaveling heeft opgesteld of die een zogenaamd masterplan voor een groep van meerdere woningen heeft gemaakt. Maar ook in die gevallen bent u niet verplicht om met deze architect in zee te gaan. U kunt ook dan zelf en in alle vrijheid uw architect kiezen.

De vrije keuze van de architect is echter niet haalbaar wanneer u een nieuw te bouwen appartement of woning koopt. Dit is ook begrijpelijk, de verkoper treedt op dat ogenblik op als bouwheer en sluit de architectuurovereenkomst met de architect. In dat geval bent u koper en geen bouwheer. Wanneer u een casco appartement of woning koopt, kan u voor de verdere afwerking wel vrij uw eigen architect kiezen.