Raad van Beroep - Onvolledige opdrachten (gebrek aan werfcontrole) – gebrek aan onafhankelijkheid – laag ereloon – groot aantal opdrachten

Jurisdictie: Raad van Beroep met Nederlands als voertaal zetelend te Gent

Datum: (…)

Onderwerp: Onvolledige opdrachten (gebrek aan werfcontrole) – gebrek aan onafhankelijkheid – laag ereloon – groot aantal opdrachten

Beslissing: Rechtsprekende op tegenspraak

Beslissingsnummer: (…)

In de zaak van:

architect, wonende te (…)

en:

DE NATIONALE RAAD VAN DE ORDE VAN ARCHITECTEN,

publiekrechtelijk rechtspersoon, met zetel te 1000 Brussel, Kartuizersstraat 19 bus 4, die woonstkeuze doet te 1000 Brussel, Havenlaan 86c bus 101,

(…) werd door de Provinciale Raad (…) vervolgd uit hoofde van de tenlasteleggingen:

1. In strijd met art. 4 van de wet van 20 februari 1939 op de bescherming van de titel en het beroep van architect en art. 21 van het KB van 18 april 1985 vastgestelde reglement van beroepsplichten de werfcontrole over de werven waarvoor (…) door de bouwheer aangestelde architect was, in afwijking met de daarvoor gesloten overeenkomst die in een volledige opdracht voorzag, als een onvolledige opdracht te hebben uitgevoerd in de volgende onderzochte dossiers:

• Het dossier (…) (ééngezinswoning)
• Het dossier (…) (ééngezinswoning)
• Het dossier (…) (ééngezinswoning)
• Het dossier (…) (ééngezinswoning)
• Het dossier (…) (ééngezinswoning)
• Het dossier (…) (4 woningen)
• Het dossier (…) (2-3 gevelwoningen)
• Het dossier (…) (ééngezinswoning)
• Het dossier (…) (ééngezinswoning)
• Het dossier (…) (ééngezinswoning)
• Het dossier (…) (ééngezinswoning)
• Het dossier (…) (ééngezinswoning)
• Het dossier (…)
• Het dossier (…) (ééngezinswoning)

2. In strijd met art. 4 van het KB van 18 april 1985 vastgestelde reglement van beroepsplichten zich voor de toekenning en de uitvoering van de architectuuropdrachten te afhankelijk te hebben gesteld dat van de aannemer/ontwikkelaar (…) die het gebouw waarvoor (…) als architect werd aangesteld heeft gebouwd, wat blijkt uit het feit dat het honorarium van de architect wordt bepaald in de offerte van de aannemer/ontwikkelaar, daar waar deze offerte dateert van voor de overeenkomst, en het bedrag van de architectuurovereenkomst volstrekt overeenstemt met het bedrag in de offerte vermeld, en dit in de volgende dossiers:

• Het dossier (…) (ééngezinswoning)
• Het dossier (…) (ééngezinswoning)
• Het dossier (…) (ééngezinswoning)
• Het dossier (…) (4 woningen)
• Het dossier (…) (ééngezinswoning)
• Het dossier (…) (ééngezinswoning)
• Het dossier (…) (ééngezinswoning
• Het dossier (…) (ééngezinswoning)
• Het dossier (…) (ééngezinswoning)
• Het dossier (…) ééngezinswoning)

3. In strijd met art. 12 van het KB van 18 april 1985 vastgestelde reglement van beroepsplichten opdrachten te hebben aanvaard voor honoraria die (…) niet in staat stellen het beroep in eer en waardigheid uit te oefenen, volgens de taken zoals opgenomen in (…) overeenkomst, meer bepaald in de dossiers:

• Het dossier (…) (ééngezinswoning)
• Het dossier (…) (ééngezinswoning)
• Het dossier (…) (ééngezinswoning)
• Het dossier (…) (ééngezinswoning)
• Het dossier (…) (ééngezinswoning)
• Het dossier (…) (4 woningen)
• Het dossier (…) (2-3 gevelwoningen)
• Het dossier (…) (ééngezinswoning)
• Het dossier (…) (ééngezinswoning)
• Het dossier (…) (ééngezinswoning
• Het dossier (…) (ééngezinswoning)
• Het dossier (…) (ééngezinswoning
• Het dossier (…)
• Het dossier (…) ééngezinswoning
• Het dossier (…)

4. In strijd met art. 4 van het KB van 18 april 1985 vastgestelde reglement van beroepsplichten, het aantal opdrachten die (…) aanneemt niet te hebben aangepast aan (…) persoonlijke mogelijkheden tot tussenkomst en de middelen die (…) kan aanwenden door in 2013 40 opdrachten te hebben aanvaard, in 2014 41 opdrachten te hebben aanvaard en in 2015 52 opdrachten te hebben aanvaard (zoals blijkt uit de door architect (…) overgemaakte verzekeringslijsten die deel uitmaken van het dossier), daar waar enerzijds uit (…) verklaring tijdens het verhoor door het bureau op (…) 2017 blijkt dat (…) volstrekt alleen kantoor houdt, en uit het door het Bureau onderzochte dossier, met name

• Het dossier (…) (ééngezinswoning)
• Het dossier (…) (ééngezinswoning)
• Het dossier (…) (ééngezinswoning)
• Het dossier (…) (4 woningen)
• Het dossier (…) (ééngezinswoning)
• Het dossier (…) (ééngezinswoning)
• Het dossier (…) (ééngezinswoning)
• Het dossier (…) (ééngezinswoning)
• Het dossier (…) (ééngezinswoning)
• Het dossier (…) ééngezinswoning
• Het dossier verhardingswerken Het dossier (…) (ééngezinswoning)
• Het dossier (…)
• Het dossier (…) (ééngezinswoning)
• Het dossier (…) (2-3 gevelwoningen)
• Het dossier (…) (ééngezinswoning)

Blijkt dat (…) prestaties die de wet van 20 februari 1939 en het reglement beroepsplichten (…) oplegt niet levert, maar tevens volstrekt in gebreke blijft te taken uit te voeren waartoe (…) zich contractueel heeft verbonden, wat voor een alleenwerkend architect ook materieel onmogelijk is
Bij beslissing gewezen dd. (…) 2018 werden de tenlasteleggingen sub 1 en 4 niet bewezen verklaard en werd aan (…) bvba uit hoofde van de bewezen verklaarde tenlasteleggingen sub 2 en 3 een schorsing van (…) maanden opgelegd.

* * *
De zaak werd behandeld door deze Raad van Beroep op de openbare terechtzitting van (…) 2019 waar gehoord werden: wnd. Voorzitter (…) in het verslag, (…) bvba in haar middelen bijgestaan door meester (…) loco meester (…), beiden advocaat te (…), architect (…) in (…) hoedanigheid van zaakvoerder van de (…) bvba en de Nationale Raad in zijn middelen bij monde van meester (…), advocaat te (…).

* * *
Gelet op de beslissing gewezen op (…) 2018 door de Provinciale Raad van (…), die (…) bvba vrijspreekt voor de tenlasteleggingen 1 en 4 en een tuchtstraf van (…) maanden oplegt voor de bewezen verklaarde tenlasteleggingen 2 en 3, beslissing betekend op (…) 2018 aan de (…) bvba en aan de Nationale Raad.
Gelet op de hogere beroepen ingesteld tegen deze beslissing op (…) 2018 door (…) bvba en op (…) 2019 door de Nationale Raad.

Gelet op de nietigheid van de betekening aan de Nationale Raad (ingevolge het ontbreken van de vermeldingen voorzien in art. 25 lid 2 van de wet van 26-06-1963), zijn beide hogere beroepen, regelmatig naar vorm en termijn, ontvankelijk.
(…) bvba houdt voor dat zij voor de Provinciale Raad niet de mogelijkheid heeft gehad om alle stukken van het dossier in te zien en dat hierdoor (…) rechten van verdediging geschonden zijn geweest. Ofschoon de waarachtigheid van dergelijke grief thans niet ten volle meer kan worden nagegaan, komt dit desgevallend dermate fundamenteel en niet te herstellen voor dat de bestreden beslissing ingevolge de voorgehouden schending van de rechten van verdediging nietig is te verklaren en waardoor de Raad van Beroep zelf over de grond van de zaak dient te oordelen. Het wordt niet betwist dat de architect in graad van beroep inzage heeft gehad van alle stukken van het dossier.

Het is inderdaad juist dat de Nationale Raad uiteraard kennis heeft van alle tuchtuitspraken in de zaken waarin hij is tussengekomen en dat (…) bvba enkel kennis kan hebben van de gepubliceerde (meest interessante) rechtspraak, doch hieruit kan redelijk geen schending van het beginsel van wapenongelijkheid worden afgeleid.
Tenslotte stelt (…) bvba dat de bestreden beslissing niet met redenen zou zijn omkleed, doch ingevolge de nietigheid van de bestreden beslissing om een andere reden (cf. supra) dient deze overtollige grief niet meer te worden onderzocht.

De eerste tenlastelegging betreft een voorgehouden gebrek aan controle over de werven, meer bepaald wordt in 14 onderzochte dossiers hoofdzakelijk gesteld dat het aantal werfverslagen te beperkt zou zijn en dat deze verslagen zich zou beperken “tot een loutere en zeer bondige beschrijving van de staat der werken, zonder dat ook maar één element van deze verslagen verwijst naar een concreet uitgevoerde controle”. Terecht stelt (…) bvba dat het feit dat zij voldoende controle heeft
uitgevoerd ook kan bewezen worden met andere bewijsmiddelen dan werfverslagen. Bij nazicht van de dossiers stelt de Raad van Beroep vast dat, naast de werfverslagen die toch niet zo beperkt en summier lijken, briefwisseling, emails, foto’s, verslagen van inplanting en oplevering, en verklaringen van tevreden bouwheren ook kunnen wijzen op een effectieve controle der werven door de architect. De eerste tenlastelegging is dan ook niet bewezen.

De tweede tenlastelegging betreft een gebrek aan onafhankelijkheid, meer bepaald wordt gesteld dat de architect voor de toekenning en uitvoering van de architectuuropdracht zich afhankelijk heeft gesteld van de aannemer/ontwikkelaar (…). Het is inderdaad juist dat in 10 weerhouden dossiers het honorarium van (…) bvba reeds bepaald is in de offerte van deze aannemer/ontwikkelaar aan de bouwheer, en dat vervolgens het bedrag van de architectuurovereenkomst overeenstemt met het bedrag vermeld in de offerte. Dit volstaat echter niet om een gebrek aan onafhankelijkheid van (…) bvba t.a.v. de aannemer/ontwikkelaar te bewijzen. Niet alleen bleef de bouwheer vrij om desgevallend een andere architect te kiezen, doch bovendien blijkt uit het onderzoek van de weerhouden dossiers door de Raad van Beroep dat de betrokken architect op correcte wijze de bouwheer heeft bijgestaan en diens belangen t.o.v. de aannemer/ontwikkelaar heeft verdedigd. De tweede tenlastelegging is evenmin bewezen.

De derde tenlastelegging betreft, in 15 dossiers, het aanvaarden van opdrachten voor honoraria die (…) bvba niet in staat stellen het beroep in eer en waardigheid uit te oefenen. Het kan niet betwist worden dat in de weerhouden dossiers de door (…) bvba aangerekende honoraria zeer bescheiden voorkomen. Desalniettemin zijn er, zoals de Nationale Raad zelf toegeeft, geen gegevens waaruit zou blijken dat de geïnde erelonen de betrokken architect niet in staat zouden stellen zijn verzekeringspremie te vereffenen en (…) beroep in eer en waardigheid uit te oefenen. De derde tenlastelegging is dus ook niet bewezen.

De vierde tenlastelegging betreft het aanvaarden van een te groot aantal opdrachten, niet aangepast aan haar persoonlijke mogelijkheden tot tussenkomst en aan de middelen die zij kan aanwenden. Het blijkt inderdaad dat de architect, die alleen kantoor houdt voor (…) bvba, een zeer groot aantal opdrachten heeft aanvaard. Desalniettemin blijkt uit de stukken van het dossier voorgelegd aan de Raad van Beroep dat de architect (…) beroep op behoorlijke wijze uitoefent, zodat niet bewezen is dat het aantal aanvaarde opdrachten niet zou zijn aangepast aan (…) persoonlijke mogelijkheden tot tussenkomst en aan de middelen die (…) kan aanwenden. De vierde tenlastelegging is evenmin bewezen.

OP DIE GRONDEN
DE RAAD VAN BEROEP

Gelet op de art. 24 t/m 33 van de wet van 26 juni1963, het K.B. van 31 augustus 1963 en art. 24 van de wet van 15 juni 1935,
Rechtsprekend op tegenspraak.

Ontvangt de hogere beroepen.

Verklaart de bestreden beslissing nietig, en zelf rechtdoend.

Verklaart de tenlasteleggingen 1, 2, 3 en 4 niet bewezen, en spreekt (…) bvba ervoor vrij.

Aldus gewezen door (…) en na ondertekening door voormelde leden uitgesproken ter gewone en openbare zitting van de Raad van Beroep van de Orde van Architecten met het Nederlands als voertaal, zetelend te Gent, op (…) tweeduizend en negentien door (…)