Dit zijn de winnaars van de BILT Architectuurwedstrijd 2026
De BILT Architectuurwedstrijd 2026 bekroont vijf projecten die op een eigenzinnige manier de relatie tussen binnen- en buitenruimte herdenken. Onder het thema ‘Binnenste Buiten’ ging de jury op zoek naar woningen die niet alleen architecturaal overtuigen, maar ook ruimte creëren voor groen, daglicht, biodiversiteit en een aangename leefomgeving. De laureaten tonen dat daarvoor niet altijd meer vierkante meters nodig zijn: soms volstaan gerichte ingrepen, een slimme herindeling of een andere kijk op de bestaande ruimte. De vijf winnaars werden bekendgemaakt op de eerste beursdag van BILT Gent (10-18 okt.).
STADT Architecten (Brussel) – Een nieuwe woning in een oud atelier
Met JFS35 transformeert STADT Architecten een negentiende-eeuws schrijnwerkersatelier in Laken tot een hedendaagse woning, met behoud van het karakter en de oorspronkelijke structuur van het gebouw. In het atelier van ongeveer 600 m² werd een compacte houten constructie geplaatst. De ruimte tussen die nieuwe woonlaag en de bestaande gebouwschil vormt een volwaardige tussenzone met licht, lucht en groen. Centraal ligt een driedubbelhoge wintertuin op het zuiden, met terrassen op verschillende niveaus.
De jury waardeert vooral hoe het project de bestaande architectuur respecteert en tegelijk nieuwe woonkwaliteit creëert. De oude gevels, hoge plafonds, houten balklagen en gietijzeren kolommen blijven zichtbaar. Dankzij circulaire materialen en een constructie die later opnieuw kan worden verwijderd, blijft ook de toekomst van het gebouw flexibel. Het project toont hoe herbestemming en verdichting hand in hand kunnen gaan zonder het historische karakter uit te wissen.
CHAMBRANG (Borgerhout) – Wonen rond een monumentale magnolia
Bij de renovatie van een rijwoning in Borgerhout maakte CHAMBRANG een monumentale magnolia uit 1949 tot het uitgangspunt van het ontwerp. In plaats van de boom te kappen, plooit de nieuwe achtergevel zich rond zijn wortelgestel en kruin. Omdat uitbreiden in de diepte daardoor niet mogelijk was, kreeg de woning er een derde bouwlaag bij. Zo ontstaat een volwaardige gezinswoning zonder dat de boom of de tuin moet wijken.
De magnolia bepaalt niet alleen de vorm van de woning, maar ook de dagelijkse woonbeleving. Vanuit verschillende kamers blijft de boom zichtbaar, terwijl hergebruikte glasdallen gefilterd daglicht tot diep in het huis brengen. Bovendien zorgt het bladerdak in de zomer voor natuurlijke schaduw en laat de boom in de winter meer zonlicht door. De jury ziet in het project een overtuigend voorbeeld van verdichting waarbij groen niet het slachtoffer is van architectuur, maar net bepaalt hoe er gebouwd wordt.
Atelier JANDA Vanderghote (Gent) – Meer ruimte door minder te bouwen
Atelier JANDA Vanderghote koos bij een dichtbebouwde stadswoning resoluut voor het principe ‘meer met minder’. Door overbodige bebouwing en verharding te verwijderen, kreeg de tuin opnieuw ruimte en werd hij het centrale element van het perceel. Een donkere luifelstructuur verbindt de woning met verschillende beschutte buitenruimtes en maakt van de tuin een volwaardig verlengstuk van het dagelijkse leven. De jury bekroonde het project als een van de winnaars van de wedstrijd.
De tuin is niet langer een restzone achter het huis, maar een plek om te wonen, te werken en te ontspannen. De luifel verbindt onder meer een buitentuinkamer, een zwemvijver en een afzonderlijke tuinkamer met thuiskantoor en studio. Grote ramen en een centrale vide brengen bovendien licht en groen tot diep in de woning. Door de woning compacter te maken, ontstaat een leefomgeving die ruimer aanvoelt en tegelijk mogelijkheden laat voor toekomstige veranderingen.
VOLT Architecten (Gent) – Een bel-etage krijgt een nieuwe toekomst
VOLT Architecten blaast een klassieke bel-etage uit de jaren vijftig in Sint-Amandsberg nieuw leven in. In plaats van het vertrouwde trap-op-trap-af-principe te verwerpen, gebruikt het bureau de bestaande structuur als vertrekpunt voor een eigentijdse woning. De aanbouw en het balkon aan de achterzijde maakten plaats voor een dubbelhoog raam dat de tuin visueel en ruimtelijk met het interieur verbindt. Een metalen draaitrap brengt de verschillende niveaus samen en versterkt de relatie tussen de leefruimtes en de tuin.
De jury bekroonde het project als vierde laureaat en looft de gerichte ingrepen die een groot verschil maken zonder de woning volledig te transformeren. Materialen lopen door van binnen naar buiten, terwijl een grondige isolatie het energieverbruik verlaagt. Ook de bestaande bomen bleven behouden en bijkomende verharding werd beperkt. Het resultaat bewijst dat een klassieke bel-etage ook vandaag een comfortabele, energiezuinige en ruimtelijk interessante stadswoning kan zijn.
WOONWERK Architecten (Antwerpen) – Een verticale stadsoase
Op een volledig bebouwd perceel in de Zirkstraat in Antwerpen creëerde WOONWERK Architecten bijna 200 m² ecologisch groen. Een voormalige garage en opslagplaats werd omgevormd tot drie wooneenheden, zonder bijkomende grond in te nemen. In plaats van een klassieke tuin naast de woning te voorzien, verweeft het ontwerp het groen door en over het gebouw, met een geveltuin, gevelbegroeiing over meerdere verdiepingen, twee patio’s en een boomgaard op het dak. Het project kreeg een eervolle vermelding van de jury.
De groene ruimtes vormen samen een verticaal ecosysteem waarin ook vogels, bijen, vlinders en andere insecten een plaats krijgen. Nestkasten zijn geïntegreerd in het gevelontwerp, zodat biodiversiteit van bij het begin deel uitmaakt van de architectuur. De jury waardeert vooral de vernieuwende kijk op groen in dichtbebouwde stadswijken. Het project stelt de vraag hoe we de leefkwaliteit, biodiversiteit en klimaatbestendigheid van onze steden kunnen verbeteren door niet alleen horizontaal, maar ook verticaal ruimte te maken voor natuur.
Met de BILT Architectuurwedstrijd zet de BILT inspirerende woonprojecten in de kijker die inspelen op actuele uitdagingen in architectuur, renovatie en duurzaam wonen. De editie van 2026 stond in het teken van ‘Binnenste Buiten’, met bijzondere aandacht voor de wisselwerking tussen woning, tuin en natuur.
De Orde van Architecten - Vlaamse Raad is partner van de BILT Architectuurwedstrijd.