Nieuwe besluiten omgevingsrecht: extra duidelijkheid nodig
De Vlaamse Regering heeft op voorstel van minister van Omgeving Jo Brouns het wijzigingsbesluit, vrijstellingenbesluit en het besluit limitatieve lijst gemeentelijke vergunningsplichten gewijzigd. De Vlaamse Regering bouwt hiermee voort op het verzameldecreet Omgeving. De wijzigingen kaderen binnen het eenvoudiger maken van de regelgeving voorgesteld in het Actieprogramma inzake rechtszekere en robuuste vergunningen. De wijzigingen treden in voege vanaf 1 maart 2026.
Nieuwe besluiten
Het nieuwe besluit limitatieve lijst gemeentelijke vergunningsplichten 2026 legt een lijst vast van stedenbouwkundige handelingen waarbij gemeenten een vergunningsplicht kunnen invoeren. Het betreft het vellen van bomen en/of houtige beplantingen met erfgoedwaarde en handelingen aan beschermd erfgoed of erfgoed met architectonische, esthetische, culturele, historische of wetenschappelijke waarde.
Het gewijzigde meldingsbesluit elimineert vrijwel volledig de categorie van meldingen. Enkel handelingen m.bt. huisvesting van asielzoekers blijven over. De meldingsplicht voor zorgwonen wordt geregeld op decretaal niveau. Tal van handelingen zoals binnenverbouwingen en werken aan gevels en daken aan hoofdzakelijk vergunde of vergund geachte gebouwen worden vrijgesteld van melding. Anderzijds moet er voor de oprichting van aanbouwveranda’s opnieuw een omgevingsvergunning worden aangevraagd.
Het gewijzigde vrijstellingsbesluit schaft de vergunningsplicht af voor verscheidene kleine handelingen m.b.t. airco’s en warmtepompen, schuilhokken voor weidedieren, zonnepanelen en zonneboilers, binnenverbouwingen en het aanbrengen van binnenisolatie maar ook verbouwingen aan gevels en daken van woningen.
Extra vraagtekens
De nieuwe besluiten moeten leiden tot een daling van de regellast, maar er blijven toch nog een pak vraagtekens over. In een parlementaire vraag van Vlaams Parlementslid Jurgen Callaerts (N-VA) aan minister Brouns kwam de rol van de architect ter sprake. Want binnenverbouwingen met stabiliteitswerken zijn voortaan niet meer vergunningsplichtig. Minister Brouns repliceert: “We hebben het besluit genomen om bepaalde handelingen vrij te stellen van de vergunning. Dat wil niet automatisch zeggen dat je dan geen architect meer nodig hebt. Dat hangt er van af over welke handeling het gaat. Bij stabiliteitswerken heb je bijvoorbeeld nog altijd een architect nodig.”
Indien er géén stabiliteitswerken worden uitgevoerd is dat niet het geval, maar wie gaat dat dan bepalen? En voor welke andere werken is de tussenkomst van een architect niet meer nodig? Verdere afstemming met het Besluit tot bepaling van de handelingen die vrijgesteld zijn van de medewerking van de architect is nodig. Ook is het duidelijk dat de nieuwe regels gezien de nakende inwerkingtreding nog extra verduidelijking en communicatie behoeven.
Duidelijkheid over mobiele prefabconstructies
Minister Brouns schiep in het antwoord op dezelfde parlementaire vraag ook klaarheid over de tussenkomst van architecten bij de bouw van prefabconstructies. Minister Brouns ziet geen verplichte medewerking van een architect indien er sprake is van “niet-gestapelde, verplaatsbare, voorgemonteerde of modulaire constructies met een maximumoppervlakte van 50 vierkante meter en een maximale hoogte van 3,5 meter.” De medewerking van een architect is wél nodig “voor alle grotere constructies waarvoor nog montagewerkzaamheden nodig zijn, en die dus een risico op stabiliteit of constructieproblemen doen ontstaan indien ze niet door een deskundige kunnen worden opgevolgd en gecontroleerd.”
►► Ga naar de nieuwe besluiten en de toelichtingsnota’s
►► Ga naar de parlementaire vraag en het antwoord
Lees ook: Is de nieuwe voordeur van het Vrijstellingsbesluit de exit van de architect?
Bron: Orde van Architecten - Vlaamse Raad