Vrijstellingenbesluit: Orde van Architecten legt verzoekschrift tot nietigverklaring neer bij de Raad van State
Sinds de goedkeuring van het Vrijstellingenbesluit is er voor binnenverbouwingen met impact op de stabiliteit van een gebouw geen omgevingsvergunning meer nodig. Deze beleidsmaatregel, bedoeld om de regeldruk te verminderen, heeft echter een onduidelijke en rechtsonzekere situatie gecreëerd. Op 23 oktober heeft de Orde van Architecten daarom officieel een verzoekschrift tot nietigverklaring neergelegd bij de Raad van State tegen het gewijzigde Vrijstellingenbesluit van 10 juli 2026, en meer bepaald tegen de artikelen 14 en 15.
Volgens deze bepalingen is voor bepaalde stedenbouwkundige handelingen met impact op de stabiliteit geen voorafgaande omgevingsvergunning vereist, op voorwaarde dat een architect wordt aangesteld voor het ontwerp en de controle van de werken.
De Orde meent dat deze voorwaarde zware gevolgen heeft voor het beroep van architect en ook in strijd is met artikel 4 van de wet van 20 februari 1939. Volgens de Orde doorbreekt deze regeling immers de koppeling tussen de vergunningsplicht en de verplichte samenwerking met een architect.
Daarnaast brengt deze nieuwe regeling rechtsonzekerheid met zich mee voor zowel architecten als opdrachtgever. Het is hierbij onvoldoende duidelijk welke verplichtingen en verantwoordelijkheden op de architect rusten en welke gevolgen deze regeling heeft voor de aansprakelijkheid van de architect en voor de draagwijdte en toepassing van de wet Peeters-Borsus inzake de tienjarige aansprakelijkheidsverzekering. Deze architectenvoorwaarde haalt daarenboven elk kader weg inzake controle en handhaving.
Met dit beroep wil de Orde de maatschappelijke rol van de architect vrijwaren, zowel naar opdrachtgevers toe als op het vlak van de openbare orde. Een procedure bij de Raad van State kan een geruime tijd in beslag nemen. Daarom blijft de Orde in tussentijd inzetten op constructief overleg met het kabinet van minister Brouns om te komen tot een praktisch haalbare oplossing. De Orde ziet als mogelijke piste een vereenvoudigde procedure voor stabiliteitswerken die de administratieve lasten beperkt zonder onduidelijkheid en rechtsonzekerheid over de rol en de aansprakelijkheid van de architect.
Zie ook: vrijstellingenbesluit-orde-van-architecten-stapt-naar-raad-van-state